این گزارش تحليلي از سومين مسابقات بين‌المللي روبوكاپ آزاد ايران با عنوان «تا جهاني ‌شدن چقدر فاصله داريم؟» در روزنامه جام جم چاپ شده است.

 

مسابقات روبوكاپ يا جام جهاني روبوكاپ يك رويداد بين‌المللي براي توسعه علوم رباتيك، هوش مصنوعي و ديگر زمينه‌هاي مرتبط است. فدراسيون جهاني روبوكاپ در تلاش است براي توسعه تحقيقات هوش مصنوعي و ربات‌هاي هوشمند تمامي فناوري‌هاي پيشرفته را به مشاركت و آزمون فراخواند. روبوكاپ بازي فوتبال را با هدف ايجاد نوآوري‌هايي براي حل مسائل اجتماعي صنعتي به عنوان محور اصلي فعاليت‌هاي خود انتخاب كرده است. در اين خصوص هدف نهايي تشكيل يك تيم كاملا هوشمند از ربات‌هاي انسان‌نماست كه بتواند در سال 2050 در برابر تيم منتخب فيفا به پيروزي دست يابند. اين هدف متخصصان را بر آن داشته تا براي مشاهده پيشرفت‌هاي جهاني در اين باب، مسابقاتي با عنوان مسابقات روبوكاپ را برگزار كند. 15 تا 17 فروردين امسال سومين باري بود كه اين اتفاق براي كشور ايران مي‌افتاد تا تجربه جديدي در اين حوزه به دست آورد.

 

دانشگاه آزاد واحد قزوين امسال تعطيلات عيد را تجربه نكرد، چراكه مهمانان زيادي از داخل و خارج از كشور براي برگزاري مسابقاتي كه اهميت ويژه‌اي داشت، به آنجا آمده بودند. دانش‌آموزان و دانشجوياني كه تمام تعطيلات عيدشان را هم براي كار روي ربات‌هايشان صرف كرده بودند، طعم شيريني‌هاي نوروز را در پيروزي‌هاي پي‌درپي‌شان در سومين مسابقات بين‌المللي روبوكاپ زير دندان حس كردند. دانشگاه قزوين در فروردين امسال شاهد حضور بيش از هزار نفر شركت‌كننده در اين مسابقات بود كه تجربه‌هاي علمي را به هر چيزي ترجيح داده بودند، حتي به مسافرت نوروزي و كنار خانواده بودن. اين حضور جوانان ايراني در مسابقات بين‌المللي روبوكاپ نشان از تحولي است كه بسرعت در حال رخ دادن در صنعت رباتيك ايران است.

 

امسال مسابقات بين‌المللي روبوكاپ آزاد با حضور 312 تيم داخلي و خارجي در دانشگاه آزاد اسلامي قزوين برگزار شد. دانشگاهي كه پرتجربه‌ترين دانشگاه در سطح كشور در حوزه علم روبوكاپ است.

ظاهرا پيش از اين، مسوولان فدراسيون جهاني روبوكاپ اعلام كرده بودند كه ايران از نظر فني قادر به ميزباني و برگزاري مسابقات بين‌المللي روبوكاپ آزاد ايران نخواهد بود، ولي با تلاش مسوولان و دست‌اندركاران مربوط در دانشگاه قزوين و كميته ملي رباتيك كشور، سومين دوره مسابقات بين‌المللي رباتيك با موفقيت برگزار شد و اين ميزباني به نحوي بود كه نظر مساعد فدراسيون جهاني رباتيك را براي ميزباني مسابقات جهاني روبوكاپ جذب شد كه اين امر نشان از تلاش و لياقت مسوولان ايراني دارد. همچنين بايد اشاره كرد كه توسعه و گسترش دانش رباتيك و هوش مصنوعي مهم‌ترين هدف برگزاري اين مسابقات است.

براي شركت در اين دوره از مسابقات 511 تيم داخلي و خارجي اعلام آمادگي كردند كه پس از ثبت‌نام تيم‌ها، 312 تيم و با حضور 1653 نفر در 17 ليگ مختلف به مدت 3 روز در دانشگاه آزاد اسلامي قزوين حضور يافتند.

به گفته موسي خاني، رئيس كميته برگزاري سومين دوره مسابقات بين‌المللي روبوكاپ آزاد ايران با هماهنگي‌اي كه ميان بنياد ملي نخبگان كشور صورت گرفت، نتايج مسابقات روبوكاپ از سوي بنياد ملي نخبگان كشور ارزشيابي شد و دانشجوياني كه در اين مسابقات مقام‌هاي برتر را كسب كردند، از مزاياي اين بنياد بهره‌مند خواهند شد.

وي همچنين گفت: كميته ملي روبوكاپ ايران قرار است اين مسابقات را در سال‌هاي آينده در استان‌هاي ديگر كشور مثل استان‌هاي جنوبي برگزار كند كه باعث رشد و توسعه علم رباتيك در آن مناطق خواهد شد.

 

تحقق نوآوري و شكوفايي در ابتداي سال‌

 

رهبر معظم انقلاب براي سال 87 عنوان سال نوآوري و شكوفايي را برگزيده‌اند و برگزاري سومين دوره مسابقات بين‌المللي روبوكاپ آزاد ايران در قزوين درخصوص تحقق اين شعار اتفاقي است كه مي‌توان آن را به فال نيك گرفت. حضور تيم‌هاي ايراني و خارجي در گروه‌هاي سني مختلف نويدبخش اتفاق تازه‌اي است كه در صنعت رباتيك در كشور ما در حال روي دادن است.

 

پروفسور هانس ديتر بوهارد، قائم‌مقام فدراسيون جهاني روبوكاپ در مراسم افتتاحيه اين مسابقات گفت: خوشحال هستم كه در ايران، كشوري با دانش و قدرت تاريخي بسيار حضور دارم و مطمئن هستم تيم‌هاي ايراني پيشرفت زيادي در زمينه علم رباتيك در جهان خواهند داشت.

قائم‌مقام فدراسيون جهاني روبوكاپ با اشاره به حضور تيم‌هاي ايراني در مسابقات جهاني روبوكاپ يادآور شد: تيم‌هاي ايراني از سال 98 در مسابقات جهاني حضور داشته‌اند و كسب مقام قهرماني تيم فوتبال سايز متوسط در سال 99 نشان‌دهنده شايستگي تيم‌هاي ايراني است و از آن تاريخ ايران به عنوان يكي از جوامع اصلي روبوكاپ در جهان، خود را معرفي كرده است. مسابقات روبوكاپ آزاد ايران از اهميت بالايي در نزد فدراسيون جهاني رباتيك برخوردار است و تيم‌هاي بسياري تقاضاي حضور در اين مسابقات را داشتند كه پس از ارزشيابي در اين مسابقات حضور يافتند و اين نشان از اهميت بالاي اين مسابقات دارد. شركت در اين مسابقات ارزش بسياري دارد و همانند مسابقات المپيك از اهميت بالايي در جهان برخوردار است. در 10 سال گذشته توسعه علم رباتيك در جهان غيرقابل باور بوده است.

قائم‌مقام فدراسيون جهاني روبوكاپ در پايان خاطرنشان كرد: برگزاري مسابقات بين‌المللي روبوكاپ صرفا براي كسب مقام‌هاي قهرماني نيست، بلكه توسعه علم و دانش در زمينه علم رباتيك و هوش مصنوعي براي فدراسيون جهاني رباتيك از اهميت بالايي برخوردار است.

حضور و شور و نشاط تيم‌هاي دانش‌آموزي حاضر در اين دوره از مسابقات به حدي بود كه از اين حضور با عنوان نقطه عطف در نوآوري و خلاقيت كشور ياد شد. در اين خصوص، رئيس سازمان آموزش و پرورش استان قزوين در بازديد از سومين مسابقات روبوكاپ آزاد ايران با اشاره به برگزاري اين مسابقات در شهر قزوين گفت: برگزاري اين مسابقات در شهرهاي كوچك كشور، حاكي از آن است كه مسوولان به وجود استعدادهاي برتر در شهرهاي كوچك باور دارند.

 

حضور بزرگ‌ترين ربات انسان‌نماي ايران در مسابقات روبوكاپ‌

 

بزرگ‌ترين ربات انسان‌نماي ايران كه توسط تيم پرشين گلف طراحي و ساخته شده بود توانست در ليگ ربات‌هاي انسان‌نما سايز نوجوان‌ مقام اول را كسب كند.

نيما نوري مشاور تيم پرشين گلف با اشاره به برگزاري سومين دوره مسابقات بين‌المللي روبوكاپ آزاد ايران گفت: حضور ربات‌هاي انسان‌نماي سايز بزرگ در اين مسابقات كمرنگ است و در اين زمينه هنوز ايران به پيشرفت خوبي نرسيده است. وي با بيان اين‌كه تيم پرشين گلف موفق به ساخت بزرگ‌ترين ربات انسان‌نما شده است، افزود: قد اين ربات يك متر و وزن آن 3‌‌كيلوگرم است و با 12 درجه آزادي قادر به حفظ تعادل است. اين ربات با استفاده از دوربين خود توپ را تشخيص مي‌دهد و مي‌تواند شوت و دروازه‌باني كند. اين ربات به صورت خودكار عمل مي‌كند.

همچنين در اين رابطه سرپرست تيم ربات‌هاي انسان‌نماي پاسارگارد گفت: ايران در علم رباتيك به دستاوردهاي خوبي رسيده و در زمينه ساخت ربات‌هاي انسان نما نيز پيشرفت خوبي داشته است.

شهرام جعفري با اشاره به برگزاري سومين دوره مسابقات روبوكاپ آزاد ايران گفت: اين دوره از لحاظ كيفي رشد قابل‌توجهي در مقايسه با دوره‌هاي قبل داشته و قوانين مسابقات نيز در مقايسه با دوره‌هاي قبلي سخت‌تر شده است.

وي ادامه داد: تيم 7 نفره پاسارگاد شيراز موفق به ساخت 2 ربات انسان‌نماي سايز متوسط شده كه تمامي فعاليت‌هاي خود را به صورت خودكار انجام مي‌دهند.

سرپرست تيم ربات‌هاي انسان‌نماي پاسارگارد با اشاره به نامگذاري سال جديد به نام نوآوري و شكوفايي گفت: پرداختن به علم رباتيك مي‌تواند به تحقق اهداف سال جديد كمك شاياني كند و در آينده‌اي نزديك اين ماشين‌هاي هوشمند مي‌توانند به كمك انسان بويژه سالمندان و افراد بيمار بيايند.

 

ايران و ميهمانان خارجي‌

 

تيم‌هاي خارجي شركت‌كننده در اين مسابقات از كشورهاي آلمان، هلند، مكزيك، چين، سوئد، برزيل امارات عربي متحده  بودند كه شامل 31 نفر مي‌شدند و در مدت حضورشان در ايران برنامه‌هاي متنوعي برايشان در نظر گرفته شد تا خاطره خوشي از حضور در ايران داشته باشند.

در مدت زمان حضور ميهمانان، برنامه‌هاي مختلفي همچون بازديد از مكان‌هاي تاريخي شهر قزوين مثل كاخ چهلستون، كاروانسراي سعدالسلطنه، حمام تاريخي قجر، آب انبار سردار، بازار قزوين و بازديد از منطقه زيباي رزجرد را فراهم كرديم كه با استقبال فوق‌العاده ميهمانان مواجه شد؛ به طوري كه از قدمت تاريخي و ساختار معماري شهر قزوين بسيار لذت بردند و اظهار تعجب كردند.

 

پايان رقابت ربات‌ها

 

3 روز رقابت و جنگيدن بر سر چيزهايي كه فكر و انديشه در پس آن نهفته بود، اين‌گونه به پايان رسيد: چمدان‌ها به دست، چهره‌ها با نشاط و طراوت. چرا كه شكست اولين گام پيروزي‌هاي بزرگتر است و پيروزي نتيجه شب نخوابيدن‌ها، مطالعه‌ها و جستجوهاست. حاضران در مسابقات اين بار با چمداني سرشار از تجربه و اعتماد به نفس در حال بازگشت به شهرشان هستند. تجربياتي كه در هيچ كجاي دنيا نمي‌توانستند به دست آورند، با ارزش‌ترين دستاورد آنها از اين مسابقات است.

اما پرسشي كه تنها به عنوان يك يادآوري مطرح مي‌شود اين است كه مگر نه آن كه در پس موجودات فلزي كه ربات نام دارند فكر و انديشه و زحمت نهفته است؟ پس چرا در تقدير از اين سرمايه‌هاي علمي مملكت هنوز به پاي ورزش و ورزشكاران نرسيده‌ايم؟